O borrón 'galego' do escribano

Don Felipe entrega o Príncipe de Asturias de Comunicación e Humanidades 2001 a George Steiner FOTO: Alberto Morante (efe)

"Me han dicho que hay una universidad en España en la que es obligatorio hablar en gallego". "¡Pero no me compare el catalán con el gallego! El catalán es un idioma importante, con una literatura impresionante. Pero el gallego, ¿por qué ha de ser obligatorio en una universidad?".

O escritor e crítico literario George Steiner (París, 1929), investigador pioneiro no estudo da literatura comparada, experto no estudo da cultura europea e un dos intelectuais máis influentes na actualidade, respondeu deste xeito a un xornalista nunha entrevista publicada a fin de semana nun xornal madrileño.

O periodista continuou a conversa cun "porque dicen que es una parte esencial de su identidad", ao que o escritor retrucou cun non menos significativo "pero eso significa que vamos a seguir dividiéndonos en pequeños grupos regionales, y eso despierta el odio étnico" (...).

As declaracións de Steiner están a causar máis que perplexidade. As primeiras reaccións chegaron de contado. Un columnista dun xornal galego, José Manuel Ponte, cualificou de "tonterías" as opinións expresadas por este intelectual sobre a nosa lingua. "Ás veces, a xente intelixente tamén di parvadas", afirmou.

Steiner publicou un ensaio no que conecta o sexo coa linguaxe, propoñendo unha sorte de defensa dos idiomas minoritarios. Nunha das súas obras máis coñecidas, Despois de Babel, valora a diversidade lingüística mundial como unha riqueza. "O desprezo que amosa é impropio dun intelectual coma el, preocupado polas minorías. Un desprezo sectario cara a algo que descoñece: non só non é obrigatorio falar galego en ningunha universidade galega, senón que, segundo os datos das universidades galegas, na da Coruña impártense en galego o 8-9% das aulas; na de Vigo, o 16%; e na de Santiago, o 20%", subliñou o presidente da Mesa, Carlos Callón.

Outras fontes consultadas por Galicia Hoxe resaltaron, como Carlos Callón, o profundo descoñecemento sobre a realidade lingüística e literaria de Galiza demostrado por Steiner. "Máis que ignorante, é un necio. Ignorante é quen non ten información sobre algo, e necio aquel que se atreve a opinar, dun modo errado, insolente e absurdo, sobre aquelo que descoñece, e que debería coñecer", asegurou o filósofo Francisco Sampedro.

O filólogo e militante histórico do BNG Francisco Rodríguez; o historiador e presidente do Consello da Cultura Galega, Ramón Villares, e o escritor Xabier Cordal coincidiron en sinalar que non hai que concederlle demasiada importancia ao dito por Steiner. "É un home simpático, heterodoxo, pero non deixa de ser un filósofo institucionalizado", explicou Rodríguez. "Sería grave se o dixese unha institución internacional de trinta catedráticos...", afirmou Cordal. "O que di é froito da ignorancia. Non hai escribano que non teña un borrón", reflexiona Villares.

O escritor Xosé Luis Méndez Ferrín e a crítica literaria Dolores Vilavedra apuntaron á responsabilidade do xornalista. "Steiner fala de oídas, a partir de algo que lle contan. É sorprendente o seu descoñecemento da longa tradición da literatura galega. Pero eu tamén creo que o entrevistador se equivocou ao reproducir iso, pois era algo marxinal para o tema", cre Vilavedra. "Na entrevista hai dous autores, un é Juan Cruz e outro George Steiner. O marco é o grupo Prisa, e o telón de fondo o Manifiesto por la lengua común", engadiu Ferrín.