Un ministro, un presidente e un "case santo" en 250 anos

O decano do Colexio de Avogados coruñés, Jesús Varela Fraga

Máis aló das togas, os libros gordos e o vocabulario rimbombante empregado nos seus escritos xudiciais, por iso quizais da existencia de tradutores xurídicos, os avogados tamén son protagonistas da historia. E de historia saben precisamente no Colexio de Avogados da Coruña que hoxe cumpre o seu 250.º aniversario constituído como a segunda entidade deste tipo máis antiga de España, despois do de Zaragoza, sendo pois a institución civil máis antiga de Galicia, aínda que as súas orixes se remontan aínda máis atrás no tempo.

Un cuarto de século dá para unha "historia sumamente ardua", en palabras do seu actual decano, José Varela Fraga. De feito, o Colexio aproveitará a celebración para presentar hoxe luns un volume titulado 250 anos do Ilustre Colexio de Avogados da Coruña que recolle parte do seu percorrido como entidade profesional dos letrados da provincia. Un volume, en todo caso, "incompleto", sinala Fraga, posto que "queda aínda moito que facer e investigar polo que serán outros compañeiros os que completarán o aquí recollido". A iniciativa deste percorrido histórico de máis de cincocentas páxinas hai que deberlla ó anterior decano, César Torres Díaz, quen se puxo en contacto co historiador Santiago Daviña Sáinz, quen dirixiu a investigacións.

Nelas hai unha morea de anécdotas, feitos e personaxes que resumen a existencia dun órgano composto actualmente por 2.599 colexiados. Entre eles personaxes ilustres e coñecidos, outros non tanto, que van desde o último ministro de Xustiza, Francisco Caamaño, até Luis de Trelles Noguerol (Viveiro, 1819-1891), cuxa labor social mesmo mereceu a instrución dun proceso de canonización polo Vaticano, actualmente en curso. Segundo algunhas fontes, até 20.000 presos vítimas das contendas armadas que sacudiron España nos seus anos débenlle a vida tras a instauración das súas comisións de mediación. No medio outros nomes como o de José Pardo Bazán, pai de Emilia, autora de obras mestras da literatura naturalista como Los Pazos de Ulloa ou La Madre naturaleza. E, por suposto, Santiago Casares Quiroga, presidente do Consello de Ministros e Ministro da Guerra durante a Segunda Repúblcia, cargo que ostentou até maio de 1936. Como presidente, organizou o referendo sobre o Estatuto de autonomía de Galicia, o terceiro proposto polo Executivo republicano tras os de Cataluña e o País Vasco, e que foi aprobado o 28 de xuño de 1936, pouco antes da sublevación do xeneral Franco. Nado na Coruña en 1884, morrería con Manuel Azaña no exilio parisino en 1950.

A celebración do aniversario que terá lugar en 2010 comezará o luns coa presentación do volume que recolle a súa historia, nun acto no que intervirán o actual decano do Colexio, Jesús Varela Fraga, ademais doutras autoridades como o presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo, o ministro de Xustiza, Francisco Caamaño, o rexedor da Coruña, Javier Losada, e o anterior decano, César Torres Díaz.

Será o tiro de saída a unha conmemoración na que se levarán ao cabo diversas actividades aínda en preparación previstas para o próximo ano.