(Re)encontro con Galicia da viúva de Julio Cortázar

A viúva de Cortázar, Aurora Bernárdez, rodeada de Rocío Santa Cruz e Fernando Salgado FOTO: GH

"Os galegos son inevitábeis, porque están onde queira que un vaia", dixo onte a primeira muller de Julio Cortázar, Aurora Bernárdez, ao presentar en Compostela o libro Un (re)encontro con Galicia.

Ela, filla e neta de galegos, que lle doou ó país o legado fotográfico e fílmico do autor de Rayuela, foi a protagonista deste novo acto do Outono Cortázar, organizado pola Secretaría Xeral de Comunicación da Xunta. Fernando Salgado, titular deste departamento, acompañou a Bernárdez durante a presentación do volume, editado pola goberno autonómico e que recolle a relación deste matrimonio con Galicia. E ela regalou ao auditorio un relato ateigado de anécdotas e lembranzas.

Contou, por exemplo, que Julio Cortázar escribía "máis comodamente no cuarto de baño", e que nas viaxes a conferencias internacionais nas que Aurora Bernárdez, participaba como tradutora, "para traer diñeiro a casa", o escritor "quedaba escribindo no cuarto de baño" porque era onde se sentía "máis cómodo".

Julio Cortázar/Julio Bernárdez. Un (re)encontro con Galicia recolle varias das fotografías da viaxe que realizaran ao país en 1957, evidencias deste vínculo que forman parte da exposición Ler imaxes. O arquivo fotográfico de Julio Cortázar, que se pode visitar ata o 19 de novembro en Santiago.

Bernárdez destacou os estreitos lazos que unían ó que foi o seu home co editor galego Francisco Porrúa, a quen coñeceu por medio da tradutora. O editor da maior parte da obra de Cortázar, e descubridor da valía de obras cumio como Cien años de soledad non puido asistir á presentación do libro debido ó seu delicado estado de saúde. Porén, é posible que asista á presentación do catálogo da exposición, que sairá á luz no mes de novembro.

Foron precisamente os exiliados galegos os primeiros en editar a Cortázar, co seu relato Bruja, no Correo Literario. Máis tarde, foi o editor de Porrúa quen apostou polo mozo escritor, co que mantivo unha estreita relación, sobre todo epistolar.

Rafael Dieste, Luis Seoane, Arturo Cadrado e Lorenzo Varela foron outros intelectuais galegos vinculados ó narrador. Unha relación "inevitable", tal como o definiu a súa herdeira universal, debida á gran cantidade de galegos espallados por todo o mundo.

Julio contaba cun círculo de amigos entre os que se encontraba Paco Porrúa, se ben a súa primeira esposa lembra que "se mantiña na marxe" da vida social literaria. Porén, a parella chegou a coñecer a grandes escritores hispanoamericanos como Mario Vargas Llosa ou Jorge Luis Borges.

A comisaria da exposición, Rocío Santa Cruz, descubriu a través das cartas entre Francisco Porrúa e Julio Cortázar que o editor catalán Carlos Barral lle ofrecera a Cortázar participar nun concurso de narración para despois publicar Rayuela. O arxentino desprezou a oferta e recomendoulle a Vargas Llosa que se presentase ó certame, do que saíu galardoado.

Fernando Salgado repasou a relación tanto de Bernárdez e Cortázar, como do editor Francisco Porrúa -ós que denominou o "triángulo máxico"- con autores galegos como Luis Seoane e Lorenzo Varela. Salgado apuntou que foi en revistas como Cabalgata ou Correo literario, na que participaban estes autores, ademais de Arturo Cuadrado, nas que Julio Cortázar comezou a publicar as súas obras.