Os falsos respectos

Torrente Ballester describiu unha sociedade que vivía entre “límites e graos”, na que a clase militar era a A

Ézaro Ediciones reeditou La boda de Chon Recalde en coincidencia co centenario do nacemento do seu autor, Gonzalo Torrente Ballester, e cunha invitación a realizar unha lectura en "clave ferrolá".

La boda de Chon Recalde, presentada no Museo da Exposición Naval de Ferrol, é unha historia realista que ten lugar na Galicia da posguerra española. Conta a historia de dúas irmás que van vivir a Villarreal del Mar (Ferrol) xunto á súa tía Rosa tras o fusilamento do seu pai e a posterior morte da súa nai. O seu principal obxectivo é atopar un bo partido para casar.

Torrente Ballester, nunha das súas últimas novelas, atrasa unha sociedade trasnoitada, hipócrita e machista, con tres clases sociais diferenciadas e marcada polos prexuízos sociais que emanan da omnipresenza da Armada.

A edición complétase con tres traballos sobre a novela, encamiñados a estudar a realidade política, social e cultural da cidade, e os valores literarios dunha obra na que o seu editor, o profesor José Antonio Ponte Far, invita a facer unha "lectura ferrolá", interpretando as claves dunha sociedade clasista, diferente en moitos aspectos á doutras cidades galegas. Ponte Far incide sobre todo en varias características que determinan a sociedade ferrolá dos anos 20 ós 40 do pasado século e que a converten nunha cidade "sui generis" e "diferente" á doutras cidades: a dependencia do Estado, o illamento xeográfico e a omnipresenza militar.

O propio Torrente Ballester escribe que se vive entre "límites e graos". "A clase militar, a clase A, sabe que o seu límite é ser almirante, hai uns graos que se reflicten no uniforme que usan pola rúa; a clase B ten como límite ser dono da tenda que rexenta, e a clase C limítase a poder entrar nos estaleiros", explicou Ponte Far, relatando a Torrente Ballester. É unha sociedade "encorsetada" e cunha "ordenación social ríxida", na que "estaba mal visto que un mariño levase unha bolsa na man ou collese a un neno no colo", na que as mulleres sofren ademais a "tentación pola aparencia, aínda que na casa non se teña que comer".

Son mulleres marcadas pola "importancia da castidade" que pode ser o "único patrimonio que a muller leve ó matrimonio" e, cuxa ordenación social xorde "pola cabeza: as de clases populares non podían levar nada, a clase media podía pór veo e só chapeu as da clase A".

A reedición desta obra literaria xorde, con carácter reivindicativo, do Concello de Ferrol, para conmemorar o centenario do nacemento de Torrente Ballester.