A memoria das cidades

Elvira Cienfuegos co novo tríptico ante ‘A perona’ da Alameda compostelá FOTO: Ramón Escuredo

As árbores senlleiras como patrimonio cultural son parte da memoria das cidades. Ese é obxectivo dunha nova publicación do Concello de Compostela presentada onte pola concelleira de Medio Ambiente, Elvira Cienfuegos. O tríptico, no que colaboran a Xunta e o Museo de Historia Natural da Universidade de Santiago, pretende axudar a mellorar o coñecemento sobre estes monumentos vivos, tanto entre a cidadanía de Santiago como entre visitantes, asegurou Cienfuegos.

No 2007, o Goberno galego comezou a regular o catálogo de árbores senlleiras de Galicia e un primeiro decreto incluíu, en Compostela, a carballeira de San Lourenzo como formación senlleira, ademais dunha relación de árbores entre as que se inclúen os eucaliptos, o abeto, e máis a tileira da Alameda. O catálogo incluía tamén os gingkos do Xardín do Pazo de Fonseca.

A Alameda compostelá acolle numerosas árbores dos cinco continentes, árbores autóctonas como o carballo que conforman a carballeira de Santa Susana pero tamén árbores procedentes de Asia, como as camelias ou a árbore das pagodas, de América como as magnolias, árbores de África como o cedro do Atlas, a carón dos estanques, ou árbores de Australia como os eucaliptos. "Nesa diversidade", subliñou a concelleira, "destacan as árbores senlleiras, un cualificativo que pode responder a distintos criterios: polo seu porte, dendrometría, idade, rareza, significación histórica ou cultural, interese científico, educativo, estético, paisaxístico ou calquera outra circunstancia que as faga merecentes dunha especial protección".

Cienfuegos presentou o tríptico ao pé do Abies nordmanniana, "un tipo de abeto do que só existen dous exemplares en Santiago, tamén coñecido como A perona, porque a tradición di que foi plantado por Eva Perón na súa visita a Compostela no ano 1947. A concelleira do BNG indicou que esta árbore "mide hoxe máis de 22 m de altura, caracterizase pola súa abundancia de polas, case horizontais e pola abundancia de follas, de 2-3 cm de longo, que rematan escotadas e teñen dúas raias brancas polo envés"

Moi preto están dous exemplares de eucaliptos, situado o terceiro no paseo da ferradura mirando para a Alameda, especies "que proceden de Tasmania e do sur de Australia e introducidos en Galiza por Frai Rosendo Salvado a mediados do século XIX. Son o tres primeiros eucaliptos plantados no noso país, con máis 120 ou 130 anos".

No paseo central, está a Tilia tormentosa, a única das tres árbores senlleiras de folla caduca. Tamén ten máis de cen anos de vida.

O tríptico recolle información sobre estas e outras árbores do conxunto, a mais de referencia a outras, a elementos construídos. Editáronse 6000 exemplares en galego e 1500 en inglés, que se distribuirán desde o Centro de Interpretación da Alameda, dependencias municipais ou através da Oficina de Turismo.