Ricardo Capilla: "A innovación debe facerse por convicción, nunca por subvención"

A Xunta decidiu cambiar o paso das políticas de I+D+i. A partir de agora o foco porase en trasladar o coñecemento cara á empresa para lograr un maior crecemento económico. Ricardo Capela, director xeral de I+D+i é o artífice do novo Plan de investigación, innovación e crecemento que diversos expertos analizarán hoxe no II Foro I+D+i no sector empresarial galego, organizado polo Grupo Correo Galego. O acto comezará ás 9 da mañá no Hotel Monumento San Francisco de Santiago.

Están ó día as empresas galegas no ámbito da innovación e desenvolvemento?

Do diagnóstico realizado como paso previo á realización do Plan galego de investigación, innovación e crecemento 2011-2015, unha das conclusións máis relevantes é que precisamente o sector privado é o que menos contribúe nos indicadores de investimento en I+D. Por iso, unha das principais novidades que introduce o Plan i2C da Consellería de Economía e Industria é a reformulación do apoio ós proxectos privados de innovación cun enfoque moito máis competitivo, responsable e rendible para o investimento que todos os galegos e galegas fan neste tipo de iniciativas.

A canto ascende a cantidade en axudas á I+D?

Durante o ano pasado, só desde convocatorias da Dirección Xeral de Investigación, Desenvolvemento e Innovación investíronse máis de 60 millóns de euros para proxectos e preto de 28 millóns máis para recursos humanos. Como todos poderemos comprender é un esforzo económico importante o que realiza a Xunta no actual escenario económico. O novo Plan i2C, dota o seu orzamento para 2011, con máis de 192 millóns de euros, mantendo o compromiso de dotación para os anos de vixencia do plan. Pero ademais, fai especial foco en instrumentos para a intensificación da captación das axudas estatais e europeas que agora mesmo se están infrautilizando como é o caso do Fondo Tecnolóxico, do que en números redondos poderiamos falar de preto de 200 millóns aínda pendentes de executar ata o 2013 en proxectos de I+D.

Onde é necesario focalizar o apoio con máis intensidade?

Sen dúbida o Plan i2C fai especial fincapé na necesidade de valorizar o coñecemento (o resultado da investigación, en definitiva) que os axentes do sistema xeran. É necesario para poder seguir aumentando cada ano as partidas. Ata agora só se veu prestando atención á primeira parte da ecuación: a xerar coñecemento. A investigación poderiámola definir como a transformación dos recursos económicos en coñecemento. Todos estamos de acordo que para facer unha investigación de calidade hai que investir recursos. E a verdade é que nos últimos anos España situouse en niveis moi altos no ránking mundial de publicacións. Con todo cando falamos de patentes, de creación de empresas de bases tecnolóxicas e en xeral, de procesos de transferencia ás empresas retrocedemos varios postos nos ránkings mundiais. É o momento de xerar innovación, é dicir, de acelerar procesos que permitan converter o coñecemento en recursos económicos, recursos necesarios para poder seguir apostando crecentemente pola investigación.

Como se convence a unha empresa de que invista en I+D en plena crise e ante a falta de financiamento?

Eu diríalle que a innovación debe facerse por convicción,nunca por subvención. As empresas deben ser conscientes da contorna global e competitiva na que se moven. E nesta contorna, a aposta pola innovación non pode vir condicionada pola existencia de subvencións. É certo que non hai innovación sen risco, pero hoxe en día, o gran risco é non innovar.

É un inconveniente o pequeno tamaño das firmas galegas para a súa aposta pola I+D?

Antes só algunhas grandes empresas podían dotarse de laboratorios e equipos de I+D para desenvolver os seus proxectos, case sempre en solitario e sen contar con máis recursos que os propios. Con todo, en paralelo co despregamento de internet e o crecente número de usuarios e servizos existentes sobre a rede, este concepto foi cambiando a nivel mundial. Hoxe en día son moitas as empresas, que sen ter departamentos de I+D, son tremendamente innovadoras. O seu segredo baséase en utilizar o concepto denominado innovación aberta, que non é máis que a consecuencia natural da colaboración entre empresas e axentes do sistema de I+D para reducir os tempos de desenvolvemento dos seus proxectos de innovación. Precisamente o Plan i2C fai mención expresa a este concepto. As empresas galegas, na súa maioría pemes, teñen unha grande oportunidade para poder innovar dentro dun ecosistema de innovación aberta como o que se reflicte no Plan i2C. Por iso o Plan fala de crecemento como obxectivo fundamental, porque debemos ser capaces de xerar a través da investigación e a innovación, empresas máis grandes, xeradoras de emprego de calidade e presentes en mercados globais.

Hai que apostar antes, por internacionalizarse ou pola I+D?

Ambas son estratexias ineludibles para superar a crise e situarnos de forma competitiva no mercado e polas que a Xunta aposta dunha forma contundente. Hoxe en día, as empresas son conscientes de que están en mercados globais. Mercados máis competitivos e esixentes que demandan solucións innovadoras. A combinación de innovación e internacionalización é unha aposta segura. Por iso é polo que o plan contemple un eixo estratéxico específico para a internacionalización do coñecemento e a innovación.