O primeiro Guardiola

Se Rilke dicía que a particular patria de cada quen é a nenez, Vázquez Montalbán sempre apelaba a esa suma de patrias sentimentais particulares que conforman a educación sentimental dunha xeración. E se ben non teño queixa en canto á presencia de música na miña casa cando eu era neno, tiven que procurar fóra dela o que atopaba a faltar. E ben pola cativa televisión daquela ou polos discos que algúns amigos meus –de familias con gustos máis “modernos” que os da miña nai- ou os meus avós paternos tiñan, o recentemente desaparecido José Guardiola pasou a formar parte da miña educación sentimental.

 

Daquela, aos meus oito ou nove anos, Guardiola estaba no cumio da súa carreira artística con pouco máis de trinta. Posuidor dunha voz aveludada e profundamente varonil, é opinión común que por riba de todo foi un profesional insuperable. De orixes humildes, tivo a sorte de ser apadriñado por un crego para que estudase música e, alén de cantar, aprendeu a tocar o violín e a flauta traveseira.

 

Quizáis por iso encaixaba sempre coas orquestas coas que actuou, por coñecer os mecanismos de conxuntar instrumentos e voz. Algunha vez, Tete Montoliu laiouse da súa dedicación exclusiva a cantar, adiviñando en José Guardiola un potencial intérprete de jazz. Naqueles anos de miseria musical oficial verbo de canto viñese do estranxeiro non hispano, Guardiola foi a pista de aterraxe –coas súas versións en castelán- dos mellores “hit” da música bailable de orixe americana, francesa ou italiana, e foi o primeiro en facer versións en catalán, como cando en 1958 gravou Come prima.

 

Despois duns comezos co grupo “The Crazy Boys” –toda unha declaración de intencións- José Guardiola representou coma ninguén o estándar do ‘crooner’: perfeción musical, boa declamación das letras cantadas, elegancia no vestir. E un bigote –como era moda daquela- perfectamente recortado por riba do labio superior.

 

E se algo cómpre engadir para que José Guardiola forme parte da miña educación sentimental foi a súa fidelidade ao RCD Espanyol, cuxo primeiro hino compuxo en 1975. Vontade común de sufrir e de nadar contracorrente, cousa que aprendín do meu avó José Ventura.