Neno con doenza de adulto

O incremento da obesidade infantil ocasiona trastornos metabólicos severos e incorpora novas doenzas para os nenos FOTO: EFE

Por primeira vez na historia, os nenos sofren enfermidades restrinxidas á vida adulta. Doenzas como a hipertensión ou a diabetes mellitus, experimentan un "preocupante incremento". As causas hai que buscalas nunha alimentación saturada de graxas e no sobrepeso.

Os últimos datos facilitados pola Asociación Galega de Dietistas e Nutricionistas lanzaron o ano pasado a voz de alarma: case un de cada tres nenos galegos é obeso, en concreto un 30 por cento. A porcentaxe non só é elevada, senón que duplica a media rexistrada no ámbito estatal, que supera por pouco o 15 por cento, e sitúa a Galiza á cabeza nesa negra lista dentro do Estado. Xa entón os especialistas alertaron de que o maior número de quilogramos non se produce milagrosamente, senón que é o resultado dunha combinación letal: a comida rápida co lecer sedentario. Para remedialo, os expertos propuñan unha regra: "Máis bocadillos e menos darlle un euro ao neno para que se compre algún doce como bolería industrial". Ese tipo de compras concéntrase na escola, xa que os nenos pasan nos colexios preto de 170 días ao ano en xornadas nas que se inclúe a comida, que supón, segundo os cálculos dos nutricionistas, unha terceira parte das achegas nutricionais inxeridas durante o día.

O tecido adiposo é unha fonte importante de hormonas, citoquinas e ácidos graxos que promoven o desenvolvemento de arterosclerose, así como as súas posteriores complicacións trombóticas. Unhas substancias que tamén se asocian con certos tipos de cancro e, polo tanto, xunto coa obesidade, ambas as enfermidades constitúen as causas máis frecuentes de morte no mundo occidental. Para atallar o proceso creáronse os programsa "Obesidade e Risco Cardiovascular", coordinado desde Barcelona pola doutora Lina Badimón e "Obesidade e Cancro", liderado desde Santiago de Compostela polo director científico do Centro de Investigación Biomédica en Rede-Fisiopatoloxía da Obesidade e a Nutrición (CIBERobn), Felipe Casanueva, que pretenden unha nova perspectiva de actuación á materia.

Na idade infantil, as enfermidades do adulto poden alterar a estrutura e funcións de órganos vitais como o corazón, os riles, as arterias periféricas e o sistema nervioso central principalmente. De feito, os nenos con sobrepeso e obesos requiren unha maior atención médica que os que teñen un peso adecuado e mostran unha redución da súa talla adulta debido á aceleración ósea que presentan. Ademais, dado que o inicio da pubertade está xeralmente adiantado, tamén pode verse afectado o desenvolvemento sexual.

Esta problemática é a que estudará o catedrático do Hospital Infantil Universitario Niño Jesús, Jesús Argente, no seu programa "Obesidade e Infancia", un dos oito programas transversais que activou o CIBERobn, con fortes imbricacións na USC, nos que se aglutinarán as múltiples liñas de estudo que até agora marcaban a súa actividade.

O programa "Nutrición", coordinado polo doutor Ramón Estruch, do Hospital Clinic de Barcelona, ten como obxectivo obter evidencias en humanos do papel da nutrición no desenvolvemento e prevención de enfermidades crónicas, a través dunha alimentación sa, ademais de demostrar as propiedades saudábeis da Dieta Mediterránea.

Por outra banda, o "desproporcionado" culto ao corpo e á imaxe provoca a proliferación de trastornos da conduta alimentaria e o seu estudo, combinado con aspectos propios da bioloxía, as neurociencias e a psicoloxía, coordinarao o doutor Fernando Fernández-Aranda no seu programa "Neurocognición e Factores Ambientais".

Ademais, a necesidade do corpo humano por almacenar graxas de forma temporal como reserva para períodos de escaseza fronte á característica das sociedades occidentais pola sobreabundancia, fan que dito almacenamento se volva permanente e a súa degradación provoque todo tipo de células daniñas. Por esta razón, a análise do funcionamento e os mecanismos de regulación do compartimento graso estudarase no programa "Abipobioloxía", desde a Clínica Universitaria de Navarra, de mans da doutora Gema Frhbeck.

Para rematar, o programa "Modelos Biolóxicos e Dianas Terapéuticas", do doutor Francecs Villarroya, da Universidade Autónoma de Barcelona, implementará estudos miltidisciplinares que analizarán as alteracións dos mecanismos de autorregulación enerxética; mentres que o programa "Biomarcadores-Terapia Non nutricional", coor- dinado polo profesor Andreu Palou, da Universidade das Illas Baleares, tratará de pescudar que biomarcadores se dan en animais que se sabe están protexidos contra a obesidade para extrapolalos á alimentación humana. .